سایت مهندسی معدن

 
آتشباری در معدن چادرملو
نویسنده : MiningGroup - ساعت ۱٠:٢۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱۱/۱٤
 

یکی دیگر از مراحل استخراج هر معدن، آتشباری است. آنچه مشخص است، این است که بدون شکستن و خرد کردن سنگ ها، نمی توان آنها را بارگیری نمود. در معدن چادرملو، تقریبا هر دو روز یکبار عملیات آتشباری جهت استخراج بلوک های جدید، انجام می گیرد. بدین منظور، بسته به آنکه آتشباری در آهن و یا باطله انجام می شود، قطر چال متغیر و همچنین مقدار ماده منفجره مصرف شده نیز متفاوت خواهد بود. مشخصات چالها در جدول زیر آورده شده است.

 

مشخصات چالها

مشخصات چال

آهن

باطله

ارتفاع

18 متر

18 متر

قطر

250 میلی متر

165 میلی متر

Burden

6 متر

7 متر

Spacing

7 متر

8 متر

مقدار ماده منفجره

450 کیلوگرم

400 کیلوگرم

طول گل گذاری

6 متر

7 متر

 

در آتشباری، نسبت B به S، الگوی حفاری نامیده می شود. معمولا فاصله ردیفی چالها، 5/1 برابر ضخامت بارسنگ در نظر گرفته می شود. بنابراین S همواره  از B بزرگتر خواهد بود. ولی این اصل، در حفاری چال برای سنگهای ساختمانی و چالهای پیش شکافی بالعکس است.

 

پس از مشخص شدن هر بلوک و حفر چالهای آن، خرج گذاری به این ترتیب است که ابتدا به تعداد 4 یا 5 عدد آذر فشنگی به عنوان پرایمر به کرتکس بسته و به داخل چال فرستاده می شود. تجربه نشان داده است که برای بهتر آتش شدن چالها، بهتر است آذر فشنگی با ته چال تماس نداشته باشد. لذا با استفاده از شلنگی که علامتگذاری شده است، پرایمر در فاصله 1 متری از ته چال متوقف می شود. در این زمان خرج گذاری کل چال آغاز می شود. خرج اصلی چال را، پودر آذر، آنفو و 6 درصد گازوئیل تشکیل می دهد. آنفو و گازوئیل توسط آنفو تراک در هر چال تخلیه می شود.

 

برای مشاهده عکس ها بر روی لینک "ادامه مطلب" کلیک کنید.


 

پس از اتمام خرج گذاری، دهانه چالها با گل گذاری مسدود می شود و فتیله ای که از هر یک از چالها خارج شده است، به یکدیگر متصل می شوند. اتصال فتیله های کرتکس در ردیف ها به صورت سری و بین ردیف ها به صورت موازی است. در نهایت از دو انتهای بلوک، دو سر فتیله به قسمت تحتانی بلوک رانده شده که البته در صورت بزرگ بودن بلوک، فتیله ای از وسط نیز خارج می شود. این دو یا سه فتیله در پایین بلوک به هم متصل شده و سپس توسط فتیله اطمینان به طول 5 متر به چاشنی اصلی متصل می شوند. در اتصال چالها و همچنین ردیف های چالها، باید در نظر داشت که همواره علاوه بر سطح بالایی چال، سطح آزاد دیگری نیز جهت انفجار مناسب چالها لازم است. این سطح آزاد برای ردیف اول چالها همان سطح سینه کار است. لذا لازم است که انفجار چالهای سایر ردیف ها با تأخیری قابل قبول نسبت به چال های ردیف اول انجام شود تا انفجار چال های ردیف اول، سطح آزادی برای چالهای ردیف دوم و الی آخر، باشد. به همین منظور، در اتصال ردیف ها به یکدیگر، از رله هایی که تأخیرهای متفاوتی دارند، استفاده می شود. رله های مورد استفاده در آتشباری این معدن، از 15 تا 80 میلی ثانیه متغیر است و در صورت نیاز به مدت تأخیر بیشتر، از ترکیب 2 یا چند رله به صورت سری استفاده می شود. اما مهم آنست که رله های موازی در بین دو ردیف یکسان حتما باید تأخیری مشابه را اعمال کنند.

در معدن چادرملو، از دو سیستم آتشباری استفاده می شود: 1) کرتکس. 2) نانل.

1)     کرتکس:

فتیله انفجاری است که دارای سرعت سوختنی معادل 6500 تا 7000 متر بر ثانیه است. اتصال چال ها و همچنین اتصال ردیفی چال ها توسط این فتیله انجام می گیرد. در استفاده از این فتیله برای انفجار صحیح تر، استفاده از رله های تاخیری لازم است.

2)     نانل:

نوعی دیگر از فتیله انفجاری است که با سرعت 2000 متر بر ثانیه می سوزد. تفاوتی که این فتیله انفجاری با کرتکس دارد، آنست که در داخل خود نانل، رله تأخیری تعبیه شده است و در نتیجه نیازی به استفاده از رله های مختلف در بین ردیف ها نمی باشد. مزیت استفاده از نانل اینست که می توان هر چال را با تأخیری متفاوت از چال های دیگر و با ضریب ایمنی بالاتر منفجر نمود. در صورتیکه تأثیر رله ها در کرتکس بر روی ردیف ها اعمال می گردید. نانل ها با شماره های صفر تا 100 طبقه بندی می شود که در این معدن، از نانل با شماره های صفر تا 10 استفاده می شود و حداکثر تأخیر، 250 میلی ثانیه است.

 

گل گذاری:

گل گذاری، ماده بی اثری است که در چال انفجاری در دهانه چال قرار گرفته و قسمتی از چال را پر می کند. هدف از انجام این کار، محبوس کردن گاز حاصل از ماده منفجره برای کنترل صدای ناخوشایند و همچنین کارآیی بهتر ماده منفجره است. اکثر اوقات از خرده های ناشی از حفاری چالها که به سادگی در دسترس هستند استفاده می شود. گاهی طول گل گذاری برابر با طول بار سنگ[1]  و گاهی 20 برابر قطر چال در نظر گرفته می شود. اما آنچه که مسلم است، اینست که طول گل گذاری به شرایط سنگ مورد حفاری و همچنین موادی که برای گل گذاری استفاده می شوند، بستگی دارد.

 

در سالهای قبل در این معدن، گل گذاری چالها به صورت منقطع بود. اما به دلیل ایجاد مشکلاتی از قبیل ایجاد پاشنه در پای پله و همچنین دو شیبی شدن پله در ردیف آخر چالها، پس از مدتی استفاده از گل گذاری منقطع منسوخ شد و هم اکنون از گل گذاری معمولی استفاده می شود.

 

ارتفاع چالها در باطله و آهن، با در نظر گرفتن ارتفاع پله (15 متر)، اضافه حفاری (5/2 متر) و ناصاف بودن محل دهانه چال روی پله، معمولا 18 متر است که 12 متر از چالها در آهن، با خرج و 6 متر دیگر آن به وسیله گل گذاری پر می شود که این مقدار در چالهای باطله متفاوت است.

در سالهای اخیر رسیدن به آب در پله 1435، حفر چالها و همچنین آتشباری را با مشکل مواجه کرده است. متاسفانه چون استفاده از مواد منفجره ضد آب[2] هزینه بر بوده و نتیجه مناسبی را نیز به دنبال نداشته است، از روشی ابتکاری برای جلوگیری از ورود آب به داخل چالها استفاده می شود. بدین ترتیب که ابتدا آب موجود در چالها، توسط ماشین های لجن کش تخلیه شده و سپس پلاستیک هایی به داخل چال فرستاده می شوند. پس از فرستادن پرایمر، تخلیه آنفو و پودر آذر داخل پلاستیک ها صورت می گیرد و در نتیجه از خیس شدن آنها جلوگیری می شود. البته این روش نیز مشکلات خاص خود را دارد که سوراخ شدن پلاستیک در اثر گیر کردن به سنگ های دیواره چال و در نتیجه نفوذ رطوبت به داخل پلاستیک، یکی از این مشکلات است. در سالهای قبل برای مواجهه با این مشکل، از لوله های پولیکای هم طول با چال استفاده می شد. این لوله ها به صورت تبدیلی و قطر کاهشی به یکدیگر متصل شده، به طوریکه در انتهای بسته لوله، قطر لوله به حدود 5 سانتیمتر می رسید که در بدنه آن، محفظه ای کوچک و یک واشر فنری تعبیه شده بود.

 

پس از حفر چال، این لوله توسط ماشین حفار به داخل چال فرستاده می شد. پس از گذشت مدت زمانی که سطح آب نفوذ کرده به داخل لوله ثابت می ماند، لوله به کف چال فشرده شده و قسمت انتهایی آن تا محل قرارگیری واشر به داخل لوله اصلی وارد می شد و در نتیجه محل ورود آب به چال، مسدود شده و واشر فنری مانع از ورود یا خروج آب به داخل لوله می شد. در این هنگام با استفاده از پمپ های لجن کش، آب داخل لوله ها تخلیه شده و خرجگذاری آغاز می شد.

مشکل استفاده از این روش آن بود که گاهی لوله پس از استقرار در داخل چال به دلیل فشار وارده از طرف ماشین حفار، آسیب می دید و در نتیجه آب به داخل لوله نشت می کرد. همچنین وقت گیر و هزینه بر بودن از دیگر دلایل عدم استفاده از این روش است.



[1] Burden

[2] Slurry

Blasting

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kashan Mining


 
comment نظرات ()